დაგვიკავშირდით: (599224842)

უწერა

03

 

ქვეყანა: საქართველო

მხარე: რაჭა-ლეჩხუნი და ქვემო სვანეთი

მუნიციპალიტეტი: ონის მუნიციპალიტეტი

სოფლები: უწერა, ნიგავზები, ფარავნეში, ნაკიეთი.

მოსახლეობა: 433 კაცი.  213 კომლი

მოსახლეობის რაოდენობა სოფლებში: უწერა 297(კაცი), 137 (კომლი) . ნიგავზები 31 (კაცი) 14(კომლი). ფარავნეში 14 (კაცი) 7 (კომლი). ნაკიეთი 91 (კაცი) 55( კომლი).

ეროვნული შემადგენლობა: – ქართველი 99 %

კოორდინატები: 42°38′08″ ჩ. გ. 43°32′22″ ა. გ.

მდებარეობა: ზღვის დონიდან 1050 მეტრი.

სოფლის ტერიტორია: გაშლილია  5867.96 ჰ-ზე

საზღვრები:  

ჩრდილოეთით : კავკასიონი

დასავლეთით :კატიწვერა და ხვარისწვერი

სამხრეთით : სოფ.ნაკიეთი

აღმოსავლეთით : დედაკვინი

მდებარეობადიდი კავკასიონის მთავარი (წყალგამყოფი) ქედის სამხრეთი ფერდობი, მდინარე რიონის ხეობა.

მანძილი: ონიდან _ 15 კმ, თბილისიდან (ტყიბულის გავლით) – 320 კმ.

რელიეფი: მთაგორიანი.

მდინარეები:  რიონი, ბეღლორი, მუშუანი,სკოდორული,გვერითული

კლიმატი: საშუალო მთის (ქვედა სარტყელი). ზამთარი ცივი, თოვლიანი. იანვრის საშუალო ტემპერატურა

-50C. ზაფხული ზომიერად თბილი. აგვისტოს საშუალო ტემპერატურა 170C.

ნალექების საშ. წლიური რაოდენობა: 1495 მმ.

ჰაერის საშ. წლიური ფარდობითი ტენიანობა: 72%.

მზის ნათების ხანგრძლივობა წელიწადში: 2000 სთ.

ბუნებრივი სამკურნალო ფაქტორები: საშუალო მთის ქვედა სარტყლის ჰავა და სამი ტიპის მინერალური წყალი

მკურნალობის სახეობები: მინერალური წყლის აბაზანები და მიღება (დალევა), პასიური კლიმატოთერაპია.

სამკურნალო ჩვენებები: საჭმლის მომნელებელი (კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულის) და საშარდე სისტემის, ზედა სასუნთქი გზებისა და გინეკოლოგიური დაავადებები, სისხლნაკლებობა, სუნთქვის უკმარისობის პირველი ხარისხის ან მის გარეშე მიმდინარე მსუბუქი ბრონქული ასთმა.

გეოგრაფია. კლიმატი – საშუალო მთის (ქვედა სარტყელი). ზამთარი ცივი, თოვლიანი. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა -50C. ზაფხული ზომიერად თბილი. აგვისტოს საშუალო ტემპერატურაა 170C. ნალექების წლიური რაოდენობა – 1495 მმ. ჰაერის საშუალო წლიური ფარდობითი ტენიანობა – 72%. მზის ნათების ხანგრძლივობა წელიწადში – 2000 საათი. ფლორა – შერეული (ნაძვი, სოჭი, მუხა, წიფელი, რცხილა და სხვ.) ტყეები. ბუნებრივი სამკურნალო ფაქტორები: საშუალო მთის ქვედა სარტყლის ჰავა და სამი ტიპის მინერალური წყალი: ნახშირმჟავა, რკინიანი, ბორიანი, ჰიდროკარბონატული, ნატრიუმიანი (და კალციუმიანი) მინერალური წყლები, საერთო 118 მინერალიზაციით 1,4 – 2,0 გ/დმ3; ნახშირმჟავა, ჰიდროკარბონატული, ნატრიუმიანი (ან კალციუმიან-ნატრიუმიანი) მინერალური წყლები, საერთო მინერალიზაციით 2,2 გ/დმ3-დან 27,0 გ/დმ3-მდე; ნახშირმჟავა, ჰიდროკარბონატული, მაგნიუმ-კალციუმიანი მინერალური წყლები, საერთო მინერალიზაციით 1,8-2,0 გ/დმ3. მკურნალობის სახეობები: მინერალური წყლის აბაზანები და მიღება (დალევა), პასიური კლიმატოთერაპია.

 

 

ტაძრები:

სოფ. უწერაში კურორტის ტერიტორიაზე მდებარეობს  X-XI  ს.ს  ღმრთისმშობლის ეკლესია რომელიც ძალზე მომხიბვლელი სანახავია. ვახუშტი ბატონიშვილი წერს: „რიონის ჩრდილოთ არის ეკლესია სიონი დიდი ამ ეკლესიასა შინა მკვიდრობს თმა ერთი ნაწნავი და იტყვიან თამარ მეფისა“. დავით ბაქრაძემ და პრასკოვია უკაროვამაც ყურადღება გაამახვილეს ძველი და სახელგანთქმული ტაძრისადმი. ძეგლი შეისწავლა ხელოვნებათმცოდნე რუსუდან მეფისაშვილმა.

ნაგებობა წარმოადგენს საშუალო ზომის, დარბაზული ტიპის ეკლესიას: ნაგები იყო ყორე ქვისა და შირიმისგან. პილასტრები, მათზე გამოყვანილი კედლის თაღები, კამარის ნაწილები, კარ-სარკმელთა საპირეები, კარნიზის ფრაგმენტები შირმითაა შესრულებული. კედლების სისქემ, რომელიც 130-140 სმ-ს აღწევს, კარის უჩვეულო სივიწროვემ და სარკმლის სიმცირემ მკვლევარებს საშუალება მისცა, გამოეთქვათ მოსაზრება, რომ ტაძარმა შემოგვინახა ის სახე, რომელიც ქრისტიანობის ადრეულ პერიოდში შენდებოდა საქართველოში. ძეგლს საქართველოს მთიან ნაწილში ერთ-ერთ უძველეს ეკლესიად მიიჩნევენ და მიაკუთვნებენ იმ პერიოდს, როდესაც ქრისტიანობის შეღწევამ ამ ზონაში, ამ შემთხვევაში მდ. რიონის ზემო წელში, მონუმენტური ეკლესიების მშენებლობის აუცილებლობის საჭიროება წარმოშვა. თავდაპირველ ნაგებობას სახე უცვალა ნიჭიერმა და კარგად განსწავლულმა ხურითმოძღვარმა, მან აამაღლა შიდა სივრცე, შეიტანა მასში მოხდენილი პროპორციების თაღედი. ფასადები შეამკო ღილების მწკრივით  მორთული კარნიზით. სარკმელი კი ლომიდ თავებითა და წყვილ-წყვილი თათით. სამწუხაროდ სკულპტურული ნიმუშებიდან მხოლოდ რამოდენიმე ფრაგმენტია შემორჩენილი სამხრეთის ფასადზე.

მკვლევარი რუსუდან მეფისაშვილი აღნიშნავს, რომ თავდაპირველად უწერის ღმრთისმშობელი წარმოადგენდა ეკლესიას, რომელიც ზოგი სამშენებლო თვისებებით მსგავსებას იჩენდა საქართველოს მთის საცხოვრებელ ნაგებობასთან. ტაზარი წარმოადგენდა მთიანი რეგიონისთვის ერთ-ერთ ადრეულ ნაგებობას.  X-XI საუკუნეებში გადაწყდა ტაძრის განახლება. ამასმოყვა შენობის სწაერთო ამაღლება, შიდა სივრცის თაღებითა და ფასადის სარკმლის საპირით გაფორმება.  უწერის ტაძარი გვიჩვენებს, რომ საქართველოს ცენტრალურ ნაწილს მოშორებული პერიფერია, მთა-რაჭის ნაწილი X-XI საუკუნეებში ქვეყნის ისტორიული ვითარების საერთო ფერხულში ჩაბმული აქტიურ მონაწილეობას იღებდა მხატვრული იდეების განვითარება განხოეციელებაში.ძეგლს ჩაუტარდა აღდგენითი სარესტავრაციო სამუშაოები. ინტერიერი ნაწილობრივ მოიხატა, გაიმართა კანკელი, დაიწერა ახალი ხატები.

 

უწერის ღვთისმშობლის ეკლესიის მღვდლები იყვნენ: მეტრველი ზაქარია ( 1818 – 1857 წ), ჭელიძე გიორგი ( 1827 – 1835 წწ), კერესელიძე ნიკოლოზი ( 1827 – 1830 წწ), კერესელიძე იოვანე ( 1836 -მ 1860 წწ), კერესელიძე გრიგოლი ( 1859 – 1861 წწ), რეხვიაშვილი მიხეილი ( 1861 წ),  მეტრეველი კირილე ( 1861 – 1892 წ), გობეჯიშვილი თადეოზი ( 1892 – 1917 წწ).

 

კურორტი უწერა  რესპუბლიკური მნიშვნელობის კურორტია. აქ მრავალი მინერალური თუ თერმული წყალია.განსაკუთრებული პოპულარობა მოიპოვა მინერალურმა წყალმა „გვერითა, რომელიც საუკეთესო საშუალებაა კუჭ-ნაწლავის სამკურნალოდ. ასევე შავ წყალად წოდებული მარილიანი წყალი,  რომელიც ნაღვლის სამკურნალო მინერალური წყალია

 

ისტორია:  სოფლის სახელის წარმოშობასთან დაკავშირებით მოსახლეობაში შემონახულია შემდეგი ლეგენდები: თამარ მეფე თავის ამალით სამეფოში მოგზაურობდა. მოინახულა რაჭა, ჩვენ სოფელში როცა შემოსულა მისი სილამაზით აღტაცებულს წამოუძახებია: ოჰ, რა აღუწერელი სილამაზეაო.’’ არის მეორე ლეგენდაც: როდესაც რაჭის სოფლების აღწერა ტარდებოდა, უწერაშიც შემოსულან, მოურავს უბრძანებია თავისი თანხმლები პირებისთვის მოეძებნათ დავთარში სოფლის სახელი. ბევრი უძებნიათ მაგრამ ამაოდ, სოფლის შესახებ ვერაფერი აღმოუჩენიათ, მაშინ მოურავს კვლავ უბრძანებია: ,,რაკი დავთარში დაუწერელია –უწერი დავარქვათო’’. აუწერელი- დაუწერელი, დროთა განმავლობაში სიტყვამ განიცადა ცვლილება და სოფლის სახელი დარჩა – უწერა. ეს ლეგენდები და ისიც, რომ უწერის სანატორიუმ ”ფაზისის” ეზოში შვიდი მრავალწლოვანი ცაცხვი დგას, მეტყველებენ სოფლის სიძველეზე. სოფლის ძირითადი მდინარეა რიონი, რომელიც ”ფასის’’ მთიდან მოედინება, მას გზაში უერთდება უამრავი შენაკადი, უწერაში კი უერთდება მდინარეები: სკოდორული, ბეღლორი, ბინული, კეცნარული, გვერითული, მუშუანი, რუჩუა, რუუკა. რაც შეეხება ჰავას, აქ მეტად მკაცრია. ზამთარი გრძელი და ცივია. ნოემბრის ბოლოდან იწყება თოვლიანობა და აპრილამდე გრძელდება. გაზაფხულზე ხშირად წვიმს, ამას ისიც ემატება, რომ მთებში თოვლი იწყებს დნობას. ყოველივე ეს ხშირად იწვევს წყალდიდობებს და მეწყრიანობას. ადიდებულ მდინარეებს თან მოაქვს ნაშალი მიწა, ხეები, დიდი ლოდები, ხშირად ავსებს ეს მასალა მდინარეთა კალაპოტს და მოსახლეობის ნაკვეთებშიც გადადის, საფრთხეს უქმნის სოფელში მისასვლელ გზებს და მოსახლეობას. უწერას მდინარე მუშუანი ორ ნაწილად ჰყოფს ის დედაკვინის მთიდან მოედინება. დედაკვინი სვანეთის მთებს ესაზღვრება, ამ მდინარის სახელიც აქედან წარმოიშვა მუშვან-სვანს ნიშნავს. ხშირად, როცა სოფელში მცხუნვარე მზეა, დედაკვინში სეტყვა ან ძლიერი წვიმა დაარტყავს და მუშანიც ადიდდება. სოფლის მკვიდრთ ახსოვთ ასეთი შემთხვევა: ,,ერთ მზიან დღეს ნინიკაანთ პუპლიას, რომელიც მდინარეზე საბანაოდ იყო ჩასული, ადიდებული მდინარე თავს დატყდომია და წაუღია, ამიტომაც მუშუანს ნინიკაანთ ,,სიძესაც’’ ეძახიან. მდინარეს ასევე ხშირად მოუტაცნია საძოვრებიდან მომავალი პირუტყვი, რომლებიც გზად მდინარეში გამოდიან. უწერის ძირძველი მოსახლეობაა მეტრევლები. არსებობს თქმულება რომ მეტრევლები გადმოსახლებული არიან გურიიდან. ისინი, თავდაპირველად, გაღმა უწერაში – ადგილი ,,მეტრევში’’ დასახლებულან. ეს ადგილი დამეწყრილა და მაცხოვრებლები გამოღმა უწერაში გადმოსახლებულან. საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით მათ მეტრეველები ეწოდათ.

ფეოდალურ ხანაში უწერა შედიოდა რაჭის ანუ რაჭა-თაკვერის საერისთაოში. 1687 წ. იმერეთის მეფემ ალექსანდრე IV-მ რაჭაში ლაშქრობის დროს გადაწვა უწერა.

.

გამოჩენილი ადამიანები:

მეტრეველი როინი – ისტორიის დოქტორი ,პროფესორი, აკადემიკოსი, საზოგადო მოღვაწე, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ყოფილი რექტორი, მრავალი პრემიის ლაურიატი, მეტრეველი ვალერიანი- აგრარულ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, აგრარულ მეცნიერებათა საკავშირო აკადემიის აკადემიკოსი. მეტრეველივალერიანი – იურიდიულ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.მეტრეველი გურამი- ისტორიულ მეცნიერებათა დოქტორი,პროფესორი . მეტრეველი რამაზი – საქართველოს დამსახურებული მხატვარი, და სხვანი

 

23722273_1513973392025382_7461842368906622816_n 23659280_1512724338816954_6920153800735620485_n 23622517_1512724728816915_4784220255256166182_n 22140927_1467975416625180_7233134728924432996_n 22090130_1467975193291869_842821332397512073_n 22090126_1467975233291865_7181451046282595206_n 22089139_1467975716625150_4664948318103740035_n 22050281_1467975419958513_6704781169453549230_n 03

 

 

 

 

 

 

 

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]